Loading...
X

Hoe blijft mij het scheidingshuis bespaard?

ValentijnsgedoeBijzonder fascinerende column dit weekend in de Volkskrant, van schrijfster Elke Geurts. Manlief verlaat haar en de kinderen en iedere poging om hem van gedachten te doen veranderen mislukt. Ze wonen in IJburg, het reservaat voor ‘geslaagde’ mensen, waar echtscheidingen zo gewoon zijn dat er een heus scheidingshuis is om ontheemde ex-echtelieden op te vangen. Wat begint als een sprookje dooft abrupt,  in de ogen van de schrijfster. Ik sta na één jaar huwelijk nog in de beginfase en vraag me of ik iets kan doen om over twintig jaar niet in hetzelfde schuitje te zitten. En zo ja: wat dan? 

Het is heel makkelijk om dingen in de vullen, te zeggen dat de ex van Elke niet kon accepteren dat de romantiek nu eenmaal verdwijnt, dat zijn verwachtingen misschien te hoog waren. Dat sleur en saaiheid erbij horen. Ik kan niet in zijn hoofd kijken, ik heb geen idee wat er in zijn hoofd speelde en wat zijn werkelijke motivatie is geweest. Maar ik merk dat ik neig naar bovengenoemde invullingen. Dat hij niet meer gelukkig was in zijn huwelijk staat in ieder geval vast, zo ongelukkig dat hij geen andere uitweg zag dan er een punt achter zetten.

Verstandshuwelijk
De romantische liefde en het huwelijk. Schrijver Renzo Verwer zegt er interessante dingen over in zijn recent verschenen boek ‘Liefde voor beginners‘.  Die romantiek is een voorwaarde in de westerse wereld om aan een huwelijk te beginnen. Vlinders in de buik, je kent het wel. Dat gelukzalige gevoel moet er zijn en moet ook blijven. Is het gevoel weg, dan houdt de liefde op en is het tijd om onze partner in te ruilen voor een ander, waar we wel weer ouderwets verliefd op zijn. Totdat ook die nieuwe relatie sleur wordt. ‘Trouw tot de dood ons scheidt’ is tegenwoordig ‘Trouw zolang het nog leuk is’.  We leven in de tijd van de wegwerpliefde, van het telkens zoeken naar iets wat meer geluk oplevert. Want op dat geluk hebben we recht.

Het was weleens anders. Hoewel mijn grootouders elkaar als twintigers daadwerkelijk leuk vonden, is hun huwelijk voornamelijk een rationele overeenkomst geweest. Scheiden was niet aan de orde. Zij was financieel volledig van hem afhankelijk. Romantiek was uiteindelijk ver te zoeken, maar vijandschap was er evenmin.  Het was doodgewone burgerlijkheid, de nachtmerrie van de onverzadigbare postmoderne gelukszoeker.

In sommige niet-westerse culturen is het verstandshuwelijk nog altijd doodgewoon. Renzo Verwer laat in zijn boek zien dat het ook zo zijn voordelen heeft. Mijn grootouders hebben elkaar tenminste nog daadwerkelijk uitgezocht, maar in grote delen van de wereld zijn gearrangeerde huwelijken de gewoonste zaak van de wereld. Het arrangeren gebeurt met hele rationele, niet-romantische motieven en alle betrokkenen vinden dat prima. Zelfs in de modernste uithoeken van het geïndustrialiseerde India houdt men vast aan deze traditie. Het is een nachtmerrie voor de westerling, maar de echtelieden zelf klagen opvallend weinig. Men verwacht dat de liefde vanzelf komt, wat in veel gevallen ook zo blijkt uit te pakken. Of men heeft helemaal geen romantische verwachtingen, wat in ieder geval toekomstige teleurstellingen bespaart.

Sleur
We zeggen dat men vroeger niet scheidde omdat dit ‘not done’ was. Helemaal onwaar is dit niet, maar het is te simpel om dit alleen als verklaring te geven. Wijlen mijn oma vertelde mij ooit dat moderne aanleidingen voor een scheiding dat vroeger gewoon niet waren. Natuurlijk waren er toen ook al ongelukkige huwelijken waarin ruzies en zelfs geweld voorkwamen. Maar bij het merendeel was dit niet zo. Je ging niet scheiden omdat je op elkaar uitgekeken was. Het verval hoorde erbij, feiten waren zoals ze waren. Je werd er niet ongelukkig van zoals tegenwoordig wel het geval is, je accepteerde het gewoon.

Mijn huwelijk is pas één jaar oud, maar heeft nu al veel romantiek uit het begin verloren. De sleur zet in en de zorg voor onze 10 maanden oude zoon eist veel energie op die ten koste gaat van romantiek. En daar is niets mis mee. Ik denk dat ik zuinig moet zijn op wat ik heb. Want ik verwachtte nooit dat dit voor mij in de wieg gelegd zou zijn. Ik lig niet goed in de relatiemarkt, dat is één ding wat ik heb geleerd in mijn vele jaren als alleenstaande. Het was vroeger al niet zo en geloof niet dat dit veranderd is, ook al ben ik nu getrouwd.  Ik ga het in ieder geval niet proberen en dat is nu ook niet nodig. Ik heb geluk gehad en dat geluk moet ik  koesteren.

Scheidingshuis
Is het niet dieptriest dat er zoiets als een Scheidingshuis is? Het laat op een pijnlijke manier zien dat er structureel iets mis is in onze beleving van het huwelijk, tenminste in sommige kringen van de samenleving. Hoe kan het dat er zo veel gescheiden wordt dat dit kennelijk nodig is?

Ik zou dit allemaal graag willen weten. Om te voorkomen dat ik over twintig jaar in dezelfde situatie zit en aanklop bij een Utrechts filiaal van het Scheidingshuis (als dat er niet al is). Als ik op Elkes verhaal afga, heeft het verval van haar relatie ongemerkt ingezet, in de loop van de jaren. Mijn huwelijk is nu sleurvol, maar gelukkig, er is niets mis mee. Dan moeten we dus juist nu hard werken om te voorkomen dat het over een aantal jaar uitgedoofd is. Wat moeten we doen? Praten? Dat zeggen veel mensen en doen we ook veel. Regelmatig evalueren hoe het gaat in ons huwelijk? Misschien accepteren dat het vlammende gevoel uiteindelijk verdwijnt en alles gewoon sleur wordt en eigenlijk al is, zoals mijn grootouders en waarschijnlijk ouders ook gedaan hebben? Misschien is dat het. En dat is al moeilijk genoeg, omdat iedereen nu eenmaal meegaat met zijn tijdsgeest. Je krijgt het ‘Ik moet altijd genieten’ mee, of je nu wilt of niet. Zie daarin maar eens jezelf te blijven.

Liefde is hard werken. En weten waaraan je werkt, niets voor vanzelfsprekend aannemen. Denk in ieder geval nooit dat je nooit een bed van het scheidingshuis zult beslapen. Dat is in ieder geval één ding dat ik uit het verhaal van Elke kon opmaken. Scheidingen zijn als kanker. Het overkomt alleen anderen. Totdat…

Twitter

Leave Your Observation

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>